คุณเคยรู้สึกเหนื่อยล้าหรือหงุดหงิดกับเรื่องพวกนี้ไหมครับ? รถติดขัดขวางการไปทำงาน ฝนตกฟ้าร้องตอนกำลังจะออกจากบ้าน ข่าวเศรษฐกิจที่ชวนปวดหัว หรือคำพูดแย่ๆ ของคนอื่นที่ลอยเข้าหู… เราใช้เวลาในแต่ละวันไปกับการนั่งบ่น นั่งเครียด และคิดวนเวียนอยู่กับสิ่งเหล่านี้จนหมดพลัง
ถ้าคุณไม่อยากตื่นมาพร้อมกับความเหนื่อยฟรีๆ ในเรื่องที่ไม่เป็นเรื่อง ผมอยากชวนมารู้จักเครื่องมือทางจิตวิทยาที่เรียกว่า “วงกลมแห่งการควบคุม” (Circle of Control) ของ Stephen Covey (และยังเป็นหัวใจของปรัชญา Stoic โบราณ) ที่จะช่วยตัดสิ่งรบกวนในชีวิตคุณให้เหลือศูนย์ครับ
2 วงกลมที่ตัดสินความสุขในชีวิต
ลองจินตนาการว่าชีวิตเราถูกล้อมรอบด้วยวงกลม 2 วงที่ซ้อนกันอยู่:
___________________________
/ Circle of Concern \
/ (สิ่งที่เรา "ควบคุมไม่ได้") \
/ _____________________ \
/ / Circle of Control \ \
| | (สิ่งที่เรา "ควบคุมได้") | |
\ \_____________________/ /
\ /
\_____________________________/
- 1. วงกลมวงนอก – สิ่งที่เราห่วงกังวล แต่ควบคุมไม่ได้ (Circle of Concern): เช่น สภาพอากาศ, เศรษฐกิจโลก, อดีตที่ผ่านมาแล้ว, อนาคตที่ยังมาไม่ถึง, นิสัยของเจ้านาย, ความคิดและความรู้สึกของคนอื่น เรื่องพวกนี้ต่อให้คุณนั่งร้องไห้หรือโกรธจนหัวฟัดหัวเหวี่ยง มันก็ไม่เปลี่ยนไปแม้แต่นิดเดียว
- 2. วงกลมวงใน – สิ่งที่เราควบคุมได้ 100% (Circle of Control): มีอยู่แค่ไม่กี่อย่างในชีวิตครับ นั่นคือ ความคิดของเรา, คำพูดของเรา, การกระทำของเรา, และปฏิกิริยาที่เราตอบสนองต่อสิ่งต่างๆ
“ความทุกข์ส่วนใหญ่ของมนุษย์ เกิดจากการเอาพลังงานชีวิตทั้งหมดใน Circle of Control ไปพยายามเปลี่ยนแปลงสิ่งที่อยู่ใน Circle of Concern”
วิธีเปลี่ยนตัวเองเป็นคน “ปล่อยจอย” กับเรื่องที่แก้ไม่ได้
ครั้งต่อไปที่มีเรื่องมากระทบจิตใจ ให้ตั้งสติและใช้ 3 ขั้นตอนนี้จัดการทันทีครับ:
- 1. ถามตัวเองด้วยคำถามทรงพลัง:สกรีนเรื่องนั้นทันทีว่า “เรื่องนี้อยู่ในวงกลมวงใน หรือวงนอก?”
- ถ้าเป็นเรื่องที่คนอื่นนินทาเรา = วงนอก (ควบคุมไม่ได้)
- ถ้าเป็นเรื่องที่เราจะตั้งใจทำงานของเราให้ดีที่สุด = วงใน (ควบคุมได้)
- 2. บริหารพลังงานให้ถูกที่:
- ถ้าควบคุมไม่ได้: ฝึกคำว่า “มันก็เป็นของมันอย่างนั้นแหละ” ช่างมัน แล้วมูฟออน เอาเวลาไปนอนหรือหาของอร่อยกินดีกว่า
- ถ้าควบคุมได้: เลิกบ่น แล้วลงมือทำทันที เช่น รถติด เราห้ามรถติดไม่ได้ (= วงนอก) แต่เราเลือกเปิดพอดแคสต์ฟังเพื่อหาความรู้ในรถได้ (= วงใน)
- 3. โฟกัสที่ “ปฏิกิริยา” ของตัวเอง:เราเลือกไม่ได้ว่าจะเจอเหตุการณ์แย่ๆ อะไรบ้างในชีวิต แต่เราเลือกได้เสมอว่า “จะอนุญาตให้เรื่องนั้นมาทำลายวันดีๆ ของเราหรือไม่” คนอื่นอาจจะสาดโคลนใส่เราได้ แต่เราเลือกได้ว่าจะก้มลงไปละเลงโคลนนั้นต่อ หรือจะเดินไปล้างมือแล้วใช้ชีวิตอย่างมีความสุข
สิ่งที่จะเกิดขึ้นเมื่อคุณย้ายวงกลม
- คุณจะกลายเป็นคนโกรธยากมาก: เพราะคุณรู้แล้วว่าความโกรธกับเรื่องที่แก้ไม่ได้นั้นสูญเปล่า
- มีเวลาและพลังงานเหลือเฟือ: พลังงานที่คุณเคยใช้ไปกับการบ่นปัญหาสังคม หรือนั่งคิดว่าคนอื่นจะคิดยังไงกับเรา จะถูกดึงกลับมาใช้พัฒนาตัวเองและดูแลคนที่รัก
- ชีวิตสงบสุขขึ้นทันตาเห็น: คุณจะรู้สึกว่าตัวเองเป็น “ผู้กุมบังเหียนชีวิต” อย่างแท้จริง ไม่ใช่เหยื่อของสถานการณ์รอบตัวอีกต่อไป
คาถาเตือนใจ: “ยอมรับในสิ่งที่เปลี่ยนไม่ได้ และจงกล้าหาญที่จะเปลี่ยนในสิ่งที่เปลี่ยนได้” ลองเอาไปปรับใช้ดู แล้วคุณจะพบว่าชีวิตจริงๆ มันไม่ได้หนักขนาดนั้นครับ!
ใส่ความเห็น